در سالهای اخیر، مصرف سیگارهای الکترونیکی و سیستمهای گرمکننده تنباکو مانند IQOS به عنوان جایگزینی برای سیگارهای معمولی معرفی شدهاند. اما آیا این محصولات واقعاً بیضرر هستند؟ در این مقاله به بررسی علمی عوارض این محصولات و آخرین یافتههای تحقیقاتی میپردازیم.
سیگار الکترونیکی: ادعاها و واقعیتها
سیگار الکترونیکی دستگاهی است که با گرم کردن یک مایع حاوی نیکوتین، پروپیلن گلیکول، گلیسرین گیاهی و اسانسهای مختلف، بخاری تولید میکند که کاربر آن را استنشاق میکند.
عوارض شناخته شده سیگار الکترونیکی:
۱. آسیب ریوی: مطالعات متعدد ارتباط بین مصرف سیگار الکترونیکی و بیماریهای ریوی مانند EVALI (آسیب ریوی مرتبط با مصرف سیگار الکترونیکی) را نشان دادهاند.
۲. مشکلات قلبی-عروقی: نیکوتین موجود در این محصولات باعث افزایش ضربان قلب، فشار خون و تنگی عروق میشود.
۳. اعتیادآوری: غلظت بالای نیکوتین در برخی کارتریجهای سیگار الکترونیکی میتواند اعتیاد شدیدی ایجاد کند.
۴. عوارض دهان و دندان: مواد شیمیایی موجود در بخار این سیگارها میتواند باعث التهاب لثه، خشکی دهان و افزایش پوسیدگی دندان شود.
IQOS: سیستم گرمکننده تنباکو
IQOS سیستمی است که به جای سوزاندن تنباکو، آن را تا دمای مشخصی گرم میکند. شرکتهای تولیدکننده ادعا میکنند که این روش عوارض کمتری دارد.
یافتههای تحقیقاتی درباره IQOS:
۱. انتشار مواد سمی: تحقیقات نشان میدهد اگرچه IQOS نسبت به سیگار معمولی مواد سمی کمتری منتشر میکند، اما هنوز حاوی ترکیبات مضر و احتمالاً سرطانزا است.
۲. نیکوتین: میزان نیکوتین دریافتی از IQOS مشابه سیگار معمولی است که منجر به اعتیاد و عوارض قلبی-عروقی میشود.
۳. عوارض تنفسی: مطالعهای در سال ۲۰۲۳ نشان داد مصرفکنندگان IQOS همچنان در معرض خطر برونشیت و کاهش عملکرد ریه هستند.
آخرین مطالعات و تحقیقات (۲۰۲۳-۲۰۲۴)
مطالعه مرکز کنترل بیماریهای آمریکا (CDC):
نتایج نشان داد نوجوانانی که از سیگار الکترونیکی استفاده میکنند، ۳ برابر بیشتر از همسالان خود در معرض شروع مصرف سیگار معمولی هستند.
تحقیقات انجمن قلب آمریکا:
مصرف سیگار الکترونیکی حتی برای مدت کوتاه میتواند باعث اختلال در عملکرد اندوتلیال عروق شده و خطر تشکیل پلاکهای آترواسکلروز را افزایش دهد.
مطالعه ژورنال اروپایی قلب (۲۰۲۴):
مصرف کنندگان IQOS نسبت به غیرسیگاریها ۴۰٪ بیشتر در معرض افزایش فشار خون و اختلالات ضربان قلب هستند.
هشدارهای پزشکی
سازمان جهانی بهداشت (WHO) تأکید کرده است که هیچکدام از این محصولات “بیضرر” نبوده و نباید به عنوان جایگزین ایمن برای سیگار معرفی شوند. همچنین این محصولات گاهی به عنوان راهی برای ترک سیگار تبلیغ میشوند، اما شواهد علمی کافی برای تأیید این ادعا وجود ندارد.
در میان متخصصانی که در زمینه عوارض قلبی-عروقی دخانیات تحقیق و فعالیت میکنند، دکتر ابراهیم حاجیزاده به عنوان یکی از برجستهترین چهرههای علمی در این حوزه شناخته میشود.
مشخصات حرفهای:
· فوقتخصص قلب و عروق و فلوشیپ آنژیوگرافی و آنژیوپلاستی
· دارای تألیفات متعدد در زمینه ارتباط بیماریهای قلبی با مصرف دخانیات
· سخنران مدعو در کنگرههای بینالمللی قلب
خدمات تخصصی دکتر حاجیزاده:
· ارزیابی و درمان عوارض قلبی ناشی از مصرف سیگار و محصولات جایگزین
· مشاوره تخصصی در زمینه پیشگیری از بیماریهای قلبی-عروقی
· تحقیقات گسترده در زمینه اثرات سیگار الکترونیکی و IQOS بر سیستم قلبی-عروقی
دکتر حاجیزاده با تأکید بر شواهد علمی هشدار میدهد:
“هیچ فرم ایمنی از مصرف نیکوتین وجود ندارد. محصولاتی مانند سیگار الکترونیکی و IQOS نه تنها بیضرر نیستند، بلکه میتوانند دروازهای برای اعتیاد به نیکوتین و مصرف سایر مواد دخانی باشند.”
راهکارهای علمی ترک دخانیات
۱. مراجعه به متخصص: مشاوره با متخصصان قلب مانند دکتر حاجیزاده میتواند برنامهای شخصیشده برای ترک ارائه دهد.
۲. درمانهای جایگزین نیکوتین: استفاده از آدامس، برچسب یا اسپری نیکوتین تحت نظر پزشک.
۳. درمانهای غیرنیکوتینی: داروهایی مانند بوپروپیون و وارنیکلین میتوانند موثر باشند.
۴. حمایت روانشناختی: مشاوره فردی یا گروههای حمایتی ترک دخانیات.
نتیجهگیری
سیگارهای الکترونیکی و IQOS اگرچه با ادعای کاهش عوارض معرفی شدهاند، اما تحقیقات علمی نشان میدهد این محصولات نیز عوارض جدی برای سلامت به ویژه سیستم قلبی-عروقی و تنفسی دارند. بهترین راه برای حفظ سلامت، عدم مصرف هرگونه محصول دخانی و در صورت اعتیاد، ترک آن با روشهای علمی تحت نظر متخصصان است.
توصیه نهایی: برای ارزیابی عوارض قلبی ناشی از مصرف دخانیات و دریافت راهنمایی تخصصی برای بررسی عوارض عروقی مصرف بلند مدت سیگار ، میتوانید با دکتر ابراهیم حاجیزاده فوق تخصص قلب و عروق و فلوشیپ آنژیوپلاستی مشورت کنید.
—
تذکر: این مقاله صرفاً جنبه اطلاعرسانی داشته و جایگزین مشاوره پزشکی نمیشود. برای دریافت توصیههای شخصیشده حتماً با پزشک متخصص مشورت نمایید.
